Home
Augustijns Instituut Augustinus' Leven Augustinus' Werken Contact
Augustinus' Leven > Citaten
zoeken
printen

Citaten

Citaten uit sermones    Beroemde citaten    Online  Thematisch

Augustinus heeft zich zijn leven lang zorgvuldig op iedere preekbeurt voorbereid. Hij deed dat in gebed en meditatie. Uitgaande van de gedachte dat de ultieme Leermeester, God, hem de juiste gedachten en woorden wel zou ingeven, preekt hij vrijmoedig, beeldend en voor iedereen toegankelijk in verschillende Afrikaanse kerken, maar vooral in zijn eigen stad Hippo. Wat hij verwoordt is diep menselijk; met zijn observaties houdt hij ons een spiegel voor. Zelf leeft hij naar wat hij preekt. Een en ander maakt hem tot een uitnemend pastor. Zijn stem kunnen we niet meer horen, maar in zijn preken kunnen we ook vandaag nog - dwars door tijd en ruimte - met hem in contact treden.

Hier staan enkele korte fragmenten uit zijn preken zonder toelichting. De kopjes zijn ter verduidelijking toegevoegd. De verwijzingen naar de bijbelcitaten zijn niet overgenomen. Preekfragmenten voorzien van een inleiding of toelichting staan vermeld bij het Webarchief (Liturgisch jaar of Varia). Er is ook een audio-cd verkrijgbaar waarop enkele preken van Augustinus door de vertalers worden voorgelezen. Zie  Gelukkig leven 

 
 

Citaten, met name uit de sermones: 

 

 link titel van het citaat  in :
C25 De gereedschappen van God Onze wereld in wording
C24 Zachtmoedigheid als antwoord op tegenspoed sermo 81
C23 Bij God in de buurt komen    sermo 117,5
C22 Brandend hart van Augustinus   conf. 9,3
C21 Abraham op de proef gesteld sermo 2
C20 Christus die op straat ligt / zorg voor de naaste sermo 25
C19 Vriendschap epistula 73,10
C18 Zoals wij zijn, zo zijn de tijden sermo 80,8
C17

Liever een huisdier dan een vreemdeling in huis?

civ. Dei 19,7
C16 De waarde van een indrukwekkende begrafenis cura pro mortuis, 4
C15 Indecent proposal ? s. Domini in monte, 1,50
C14 De kerk leuker dan het stadion!  sermo 51,2
C13 Het belang van smalende spotters sermo 51,11
C12 God zien   sermo 53, 6
C11 God als schoonmaker  sermo 53A, 11
C10

Wie is er nu niet afgemat in deze wereld ? 

sermo 70A, 1
C09 Liefde is tot veel in staat sermo 96, 1
C08 Waar uw schat is, daar is uw hart  sermo 107A, 6
C07 Een last die verlicht sermo 112A, 6
C06 Als glans van vuur  sermo 117, 11
C05 Bescheiden onthouden  sermo 208,1
C04 Vreugde die nooit verveelt  sermo 229B,2
C03 De vierde schepping sermo 370,1
C02 God is mens geworden  sermo 371,1-2
C01 De wereld is vol wonderen sermo 374,11
C00 Het mooiste preekfragment aller tijden sermo 70A

 

 


Beroemde uitspraken 

 

Augustinus over de liefde

Sommige zinnen uit Augustinus' werk genieten wereldfaam als "U hebt ons zo gemaakt dat wij naar u toe willen gaan, en ons hart kent geen rust, totdat het rust vindt in u." (Conf. 1,1,1), "God is liefde" (ep.Io.tr. 7,10 ). "In zijn commentaar op de eerste brief van Johannes is de liefde het centrale onderwerp. Wat Augustinus zelf doorleefd heeft van de menselijke liefde en waarin hij ons rijkelijk laat delen, behoort tot het beste dat er ooit over geschreven is." (prof. Tars van Bavel, OSA).

 Woon in de liefde en zij zal in u wonen
10 "Nooit heeft iemand God gezien" (1 Joh. 4,12). God is een onzichtbare werkelijkheid. Men moet Hem niet zoeken met de ogen, maar met het hart. … Wij moeten onze innerlijke blik zuiveren om God te kunnen zien. Wat deze blik is, staat beschreven in het evangelie: "Zalig de zuiveren van hart, want zij zullen God zien" (Mt 5,8)". Maar niemand mag zich een idee van God vormen op grond van de begeerlijkheid van de ogen, want dan gaat men zich God voorstellen als een ontzaglijk wezen, als een onmetelijke grootheid in de ruimte, zo ongeveer als het licht dat wij zien en dat wij ons over alle streken van de aarde uitgestrekt denken. Ofwel gaan we ons Hem voorstellen als een eerbiedwaardige grijsaard. Beeld u niets in van die aard. Als u God wilt zien, hebt u één gegeven om u een idee van Hem te vormen: "God is liefde".
      Maar niemand kan zeggen welk gelaat, welke vorm, welke gestalte, welke voeten of welke handen de liefde heeft. Toch heeft de liefde voeten, want die brengen ons naar de Kerk. Toch heeft zij handen, want die strekken zich uit naar de armen. Toch heeft zij ogen, want die zien wie in nood verkeert: "Gelukkig de mens die bezorgd is voor zwakken en armen" (Ps. 40/41,2). De liefde heeft ook oren, want de Heer zegt: "Wie oren heeft om te horen, hij luistere" (Lc. 8,8). Het gaat bij de liefde natuurlijk niet over verschillend gelokaliseerde organen, maar wie liefheeft ziet met de geest ineens het geheel. Woon in de liefde en zij zal in u wonen; blijf in de liefde en zij zal in u blijven.
     Bron: Augustinus van Hippo Preken over de Eerste brief van Johannes / [Augustinus] ; ingel. en vert. door Tarsicius Jan van Bavel. - Leuven : Augustijns Historisch Instituut, 1992. – p. 109-110.

Wie de liefde bezit, is uit God geboren
6 …. Zonder de liefde mag niemand zich uit God geboren noemen. Als iemand dan opwerpt: maar ik heb toch het sacrament van het doopsel ontvangen, dan moeten wij hem met de apostel Paulus antwoorden: "Al ken ik alle sacramenten, al heb ik het volmaakte geloof dat bergen verzet; als ik de liefde niet heb, ben ik niets" (1 Kor.13,2).
7     Wij hebben er reeds bij het begin van deze brief uw aandacht op gevestigd dat Johannes ons daarin niets zozeer op het hart drukt dan de liefde. Ook al heeft hij het over vele zaken, telkens keert hij terug tot het thema van de liefde, waartoe hij al het overige herleidt. Zo doet hij ook hier. "Wie uit God geboren is, zondigt niet" (1 Joh. 3,9). We stellen ons bij deze tekst de vraag of daarmee om het even welke zonde bedoeld is. … Laat Johannes ons nu ook zeggen waarin een kind van God niet kan zondigen. "Daaraan kan men de kinderen van God en de kinderen van de duivel kennen: wie niet rechtvaardig leeft, is niet uit God en allerminst hij die zijn broeder niet liefheeft". Hier is het duidelijk genoeg waarop Johannes' uitspraak steunt: "allerminst hij die zijn broeder niet liefheeft". Alleen de liefde geeft dus een onderscheid tussen de kinderen van God en de kinderen van de duivel. Allen mogen het kruisteken maken, "amen" antwoorden, "alleluja" zingen, gedoopt worden, naar de kerk gaan, opeengepakt staan langs de wanden van de basilieken, alleen de liefde zal uitmaken of zij kind van God of kind van de duivel zijn. Wie de liefde bezit, is uit God geboren; wie ze niet bezit, is niet uit God geboren. De liefde is het grote teken, het beslissend onderscheid. U mag bezitten wat u wilt, als u dit ene niet bezit, zal al het overige u niets baten. U mag al het andere missen: als u de liefde bezit, hebt u de wet vervuld. Paulus zegt immers: "Wie zijn naaste bemint, heeft de wet vervuld" en "De volheid van de wet is de liefde?" (Rom,13,8 en 13,10).  … 
        U kunt natuurlijk opwerpen: ik zie God niet. Daar zou ik tegenover willen stellen dat u nooit kunt zeggen: ik zie de mens niet! Heb de mens dus lief, want als u uw broeder die u ziet, bemint, dan ziet u tegelijk ook God. Dan ziet u immers de liefde en in de liefde woont God. 
       Bron: Augustinus van Hippo Preken over de Eerste brief van Johannes / [Augustinus] ; ingel. en vert. door Tarsicius Jan van Bavel. - Leuven : Augustijns Historisch Instituut, 1992. – p. 75-76.

"Bemin en doe dan wat u wilt."
Vaak kent men deze one-liners wel, maar niet de tekst waarin die tot stand gekomen zijn. Vaak worden bekende citaten verkeerd gebruikt, omdat men niet begrijpt wat Augustinus ermee bedoelt. Een voorbeeld hiervan is de beroemde uitspraak "Bemin en doe dan wat u wilt" = "Dilige et quod vis, fac", vermeld in : In epistulam Iohannis ad Parthos tractatus ( = ep.Io. tr., VII,8).

Prof. Tarcisius van Baval OSA, heeft deze uitspraak toegelicht : "Met het woord "bemin" bedoelt Augustinus een waarachtige, authentieke liefde voor de medemens. Alleen al deze eis houdt een waarschuwing in, want het is lang niet zo gemakkelijk als men denkt, uit te maken wanneer onze liefde waarachtig is en wanneer niet.... Een echt volwassen liefde  - liefde die nooit van mensen houdt als gebruiksgoederen, maar die in welwillendheid en vriendschap helemaal gericht staat op het goed van een ander [altruïstische liefde] - stelt zwaardere eisen. Men zal zich bij het woord liefde op de eerste plaats moeten afvragen of men de ander waardeert en tegemoetkomt juist als een andere, eigen persoonlijkheid. Dit veronderstelt steeds het doorbreken van de gerichtheid op het eigen ik en de beslotenheid rond dat ik.

Het tweede deel van de uitspraak "en doe dan wat u wilt" is dus in geen geval een vrijbrief voor ongebreidelde willekeur. Integendeel, de hele wet van het christendom en alle eisen die daaruit voortvloeien zijn terug te brengen tot de liefde. De liefde omvat alle andere eisen van het leven en staat ervoor in, dat die eisen nageleefd worden. ... [Wie de onbaatzuchtige liefde kent] is tevens de meest vrije mens, omdat hij bevrijd is van elk egoïsme, met alle grillen en onrechtvaardigheden daaraan verbonden.

 

Bron: Augustinus van Hippo Preken over de Eerste brief van Johannes / [Augustinus] ; ingel. en vert. door Tarsicius Jan van Bavel. - Leuven : Augustijns Historisch Instituut, 1992. – p. 108.

Zie voor een gedeelte uit de inleiding van Tars van Bavel ook Augustinus over de liefde

 

Citaten online : bronnen op internet

In de onderstaande databanken kunt u bekende uitspraken terugvinden. De bronvermelding is tevens een uitnodiging om de hele tekst te lezen. Door het lezen van de context winnen losse uitspraken aan betekenis.

  1. De rubriek Aphorismen of de Zitatenschatz van het Duitse Augustijns Instituut, het ZAF op www.augustinus.de  Onder Aphorismen staan slechts enkele citaten, maar wel uitgebreid toegelicht ; onder Zitatenschatz > Stichwörter Anzeige  staan meer citaten, Latijn-Duits, thematisch geordend, met korte toelichting en bronvermelding.
  2. Florilegio di frasi agostiniane van Città Nuova. Latijn-Italiaans, met bronvermelding.
  3. Saint Augustin et la Bible [boek] / sous la direction de Anne-Marie La Bonnardière. Paris: Beauchesne,1987. - ISBN: 2-7010-1190-X. - p. 449-462. - 36 uitspraken van Augustinus, Latijn-Frans met beknopte toelichting.
  4. Webarchief - Liturgisch jaar (korte betekenisvolle tekstfragmenten)
  5. Webarchief - Varia (korte betekenisvolle tekstfragmenten)

 


Citaten thematisch 

De brochures in de serie Augustinus aan het Woord / Augustijnse Beweging bevatten telkens circa 10 citaten uit het werk van Augustinus die kort worden toegelicht. Elke brochure heeft een ander thema. 

Verwachting en geboorte : gedachten voor advent en kersttijd Augustinus Reisgenoot en gids gedachten voor jongeren Als je vast gedachten voor de 40-dagentijd Verlangen bidt alom gedachten over vrede Leer ons bidden gedachten over het Onzevader 
Je vriend als gast gedachten over vriendschap Waakzame liefde gedachten voor pasen  Mooie wereld: gedachten over wonderen    
 AB-Gast in huis  AB- Hoofd in de wolken  AB- Bouwen aan Gods huis

 Top

 

 

 

kleiner A  -  A groter
Sitemap

 

meer tekstfragmenten:

 

Webarchief - Liturgisch jaar


Webarchief - Thematisch

 

29 december 2016